2026-02-07

BEHIND THE PAINTINGS: Het ontstaan van Abstract I

Een schilderij begint zelden met een duidelijk beeld. Vaak begint het met een oppervlak dat nog niets wil prijsgeven, een leeg canvas dat eerder een vraag is dan een antwoord. Voor Abstract I was dat niet anders. Het doek van 120 × 90 cm kreeg eerst een ruwe huid van zwart en wit olieverf, aangebracht met een paletmes. Geen voorstelling, geen plan — alleen structuur. Een basis die maandenlang moest drogen, omdat olieverf zijn eigen tempo bepaalt. Die traagheid hoort bij het proces: het fundament moet stevig zijn voordat het schilderij zich kan ontvouwen.

Wanneer de ondergrond eindelijk droog genoeg is, volgt een tweede laag. Een basis die minder zichtbaar is in het eindresultaat, maar des te belangrijker. Deze laag bepaalt hoe licht straks over het oppervlak beweegt, hoe kleur zich zal gedragen, waar spanning ontstaat en waar rust. Voor buitenstaanders lijkt dit misschien een fase waarin “nog niets gebeurt”, maar voor mij is dit het moment waarop het doek begint te ademen. De mogelijkheden worden zichtbaar, nog zonder richting, maar vol potentie.

Daarna komt de kleur. Acrylverf en spuitbus reageren heel anders dan olieverf: ze drogen snel, ze dwingen tot keuzes, ze laten minder ruimte voor twijfel. De eerste vormen ontstaan niet omdat ik ze bedacht heb, maar omdat ze zich aandienen. De kleur zoekt zijn weg over de structuur, vult de dieptes, glijdt over de ribbels. Dit is het moment waarop het schilderij voor het eerst een identiteit krijgt, al is het nog maar een schets in verf.

In dezelfde periode speelde ik met digitale filters op mijn telefoon. Een experiment, niets meer. Maar één van die filters vervormde het schilderij op een manier die me verraste: felle kleuren, pastelverlopen, pixelachtige randen. Geen kunstwerk, maar een digitale echo. Toch bleef het hangen. Niet als voorbeeld, maar als richting. Het screenshot werd een fluistering die terugkeerde naar het doek. De kleurverlopen die ik digitaal zag, vertaalden zich naar verf — niet letterlijk, maar als gevoel.

De eerste echte opzet in kleur gaf het schilderij een ruggengraat. Een centrale vorm ontstond, de energie verzamelde zich in het midden, de randen begonnen zich te organiseren. Warm tegenover koel, licht tegenover donker. Voor een buitenstaander lijkt dit misschien het moment waarop het werk “bijna af” is, maar voor mij is het vooral een fase van kijken. Wat blijft, wat verdwijnt, wat vraagt om nuance. De kleur staat, maar het verhaal nog niet.

Wanneer de compositie klopt, komt de epoxy. Een glasheldere hars die zich over het oppervlak verspreidt en alles verzegelt. De craquelé die is ontstaan door de spanning tussen materialen blijft zichtbaar, maar kan niet meer verder scheuren. De kleuren verdiepen zich, de glans geeft het werk een nieuwe huid. De epoxylaag is geen afwerking, maar een beslissing. Een punt achter een zin. Vanaf dat moment verandert het schilderij niet meer.

De zilverkleurige baklijst vormt de laatste stap. Een rustige, strakke rand die het werk optilt uit de wereld van het maken en het plaatst in de wereld van het tonen. Het schilderij wordt een object, een aanwezigheid. Het vangt licht, reageert op de ruimte, staat op zichzelf.

En dan blijft de vraag: wat is Abstract I eigenlijk?

Het is een werk dat niet wil verwijzen naar iets concreets, maar toch associaties oproept. Een lichaam? Een robot? Een totem? Een digitale structuur? Het beweegt tussen analoog en digitaal, tussen schilderkunst en pixelachtige helderheid. Het is een overgangswerk — een brug tussen de realistische portretten die ik eerder maakte en een nieuwe, onbestemde beeldtaal. Vrij, abstract, ontijdig. Een werk dat niet uitlegt, maar uitnodigt. Niet afbeeldt, maar suggereert. Niet vastlegt wat iets is, maar wat het kan zijn.

Abstract I is het resultaat van een proces waarin vrijheid, experiment, materiaal en intuïtie elkaar hebben gevonden. Een schilderij dat niet meer verandert, maar wel blijft spreken.